Aŭtorrajto
El Vikipedio
Aŭtorrajto (©, iam laŭlitere tradukata kiel kopirajto el la Angla copyright) estas fakte aro de limigitaj monopolaj rajtoj, garantiitaj de ŝtataj leĝaroj por subteni kreadon de aŭtoraj verkoj. Al la aŭtorrajto apartenas ekzemple la rajtoj kopii, distribui kaj transsendi verkon (inkluzive elsendon), rajtoj komerci kun ĝi aŭ krei ties devenaĵojn, rajto juĝprocesi por eldevigi la ĉi-antaŭe menciitajn rajtojn kaj rajto transdoni la ĉi-antaŭajn rajtojn al aliuloj. La aŭtorrajtoj ne aplikeblas por faktoj aŭ ideoj, sed por iliaj originalaj esprimoj.
La juro pri aŭtorrajto varias inter la ŝtatoj, sed ekzistas internacia juro pri ili surbaze de la Konvencio de Berno, kiu interalie difinas, ke normale la aŭtorrajto finiĝas 50 ĝis 70 jarojn post la morto de la aŭtoro (ne post la verkado). Antaŭ tiu tempo ne necesas, ke la aŭtoro aŭ liaj heredantoj faru ion por konservi la rajton (male al patento aŭ marko). Aliflanke tiu periodo normale ne estas plilongigebla.
La Monda Organizaĵo pri Intelekta Propraĵo en 1996 adoptis internacian traktaton pri aŭtorrajtaj temoj.
Jura specialaĵo de Brazilo koncernas mediumojn, kiuj verkas laŭ diktado de la spirito de mortinto; ne ili havas la kopirajton pri la verko, sed la heredantoj de la mortinto.
[redakti] Vidu ankaŭ
- Richard Stallmann
- Plagiato
- Civila juro
- Intelekta propraĵo
- Konvencio de Berno
- Kopilasilo
- Libera programaro
- Libera verko
- Movado kontraŭ kopirajto
- GNU
- Publikpropraĵo
- Krea Komunaĵo
[redakti] Eksteraj ligiloj
Tiu ligo estas por meti en la artikolon kopilasilo kiam ĝi ekzistos, kaj entenos pli ol du frazojn por sekurigi ties pluekziston! Ĝis nun estas pli sekura meti la tutan materialon en alian artikolon!
kopilasila kunveno en Madrido
Roland Rotsaert: KOPIRAJTO: Creative Commons: aŭtoraj rajtoj laŭmezure el MONATO (2005/07-08, p.21)
Roland Rotsaert: KOMUNAĴOJ: Evitenda evoluo el MONATO (2005/11, p.13) ankaŭ rilate Krean komunaĵon.
